राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग (NHRC) हा भारतातील मानवाधिकारांचे संरक्षण व संवर्धन करण्यासाठी कार्य करणारा एक महत्त्वाचा घटनात्मक संस्थान आहे. संरक्षण मानवाधिकार अधिनियम, 1993 च्या कलम 12 (h) अंतर्गत आयोगाला मानवाधिकार साक्षरता व जनजागृती करण्याची स्पष्ट जबाबदारी देण्यात आली आहे. याच उद्देशाने 1998 पासून NHRC कडून दरवर्षी विद्यापीठ/महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांसाठी इंटर्नशिप कार्यक्रम राबवले जातात.
NHRC Internship Programme 2026 | ग्रॅज्युएशन पोस्ट ग्रॅज्युएशन साठी सुवर्णसंधी | स्टायपेंड ₹2,000 | कालावधी 2 आठवडे
या कार्यक्रमांद्वारे विद्यार्थ्यांना मानवाधिकार क्षेत्रातील प्रत्यक्ष अनुभव, संशोधन कौशल्ये आणि प्रशासकीय कामकाजाची समज मिळते.
NHRC Internship Programme 2026 कडील इंटर्नशिपचे प्रकार
NHRC दोन प्रकारचे संरचित इंटर्नशिप कार्यक्रम राबवते:
- समर / विंटर इन-पर्सन (ऑफलाईन) इंटर्नशिप – 4 आठवडे
- ऑनलाईन शॉर्ट टर्म इंटर्नशिप (OSTI) – 2 आठवडे
NHRC Internship Programme 2026 ऑनलाईन शॉर्ट टर्म इंटर्नशिप (OSTI)
कालावधी
- 2 आठवडे (ऑनलाईन)
- तारखा NHRC च्या अधिकृत वेबसाईटवर जाहीर केल्या जातात
इंटर्नशिपची वैशिष्ट्ये
- पूर्णपणे व्हर्च्युअल कार्यक्रम
- सुमारे 80 विद्यार्थ्यांची निवड
- मानवाधिकार विषयावर व्याख्याने, असाइनमेंट्स व प्रॅक्टिकल एक्सपोजर
स्टायपेंड
- ₹2,000 मानधन
पात्रता अटी
- 5 वर्षांच्या इंटिग्रेटेड PG कोर्समधील 3रे वर्ष व पुढील विद्यार्थी
- कोणत्याही पदवी अभ्यासक्रमातील 3रे / अंतिम वर्षाचे विद्यार्थी
- कोणत्याही PG डिग्री कोर्समधील सर्व सेमिस्टर/वर्षातील विद्यार्थी (3 वर्षांचा LL.B. समाविष्ट)
- कोणत्याही PG डिप्लोमा कोर्समधील विद्यार्थी
- कोणत्याही विषयातील Research Scholars
शैक्षणिक अट:
- इयत्ता 12 वी व पुढील सर्व सेमिस्टरमध्ये किमान 60% गुण आवश्यक
निवड प्रक्रिया
- ऑनलाईन अर्जासोबत 250 शब्दांचा SOP
विषय: “Reason for Joining as Intern in NHRC”
गुणवाटप:
- 12 वीचे गुण – 30 गुण
- पदवी/शैक्षणिक कामगिरी – 40 गुण
- SOP – 30 गुण
टीप: यापूर्वी NHRC ची नियमित एक महिन्याची इंटर्नशिप केलेले विद्यार्थी OSTI साठीही अपात्र असतील.
NHRC Internship Programme 2026 अधिकृत वेबसाईट – येथे क्लिक करा
NHRC Internship Programme 2026 अधिकृत PDF – येथे क्लिक करा
NHRC Internship Programme 2026 अधिकृत अप्लाय लिंक – येथे क्लिक करा
अर्ज प्रक्रिया व महत्त्वाच्या सूचना
- अर्ज प्रक्रिया, अंतिम तारीख व निवड निकष NHRC च्या अधिकृत वेबसाईटवर वेळोवेळी जाहीर केले जातात
- अर्ज करताना SOP काळजीपूर्वक व स्पष्ट मुद्द्यांसह लिहावा
- मानवाधिकार क्षेत्रातील आवड, संशोधन क्षमता व भविष्यातील उद्दिष्टे SOP मध्ये नमूद करावीत
निष्कर्ष
NHRC Internship Programme हा मानवाधिकार क्षेत्रात करिअर करू इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी एक सुवर्णसंधी आहे. दिल्लीतील ऑफलाईन इंटर्नशिपमुळे प्रत्यक्ष प्रशासकीय अनुभव मिळतो, तर ऑनलाईन इंटर्नशिपमुळे देशभरातील विद्यार्थ्यांना घरबसल्या शिकण्याची संधी मिळते. मानवाधिकारांबद्दल आवड व समाजासाठी काहीतरी करण्याची इच्छा असलेल्या प्रत्येक विद्यार्थ्याने या इंटर्नशिपसाठी नक्की अर्ज करावा.